Topvrouwen in het buitenland #3

Karien van Gennip, CEO ING Frankrijk

Karien van Gennip, CEO ING Frankrijk

Nederlandse met een topbaan in het buitenland. Is dat anders dan wanneer je binnen de landsgrenzen blijft? Wat zijn belangrijke verschillen? En hoe wordt aangekeken tegen diversiteit? We vragen het een aantal vrouwen op belangrijke posities.

Karien van Gennip

Bijna twee jaar geleden vertrok Karien van Gennip (1968) voor ING naar Parijs. Als CEO van de bank in Frankrijk is ze trots op de samenstelling van haar directieteam. “Van de zeven personen zijn er vier vrouw. En van de managers daaronder bijna de helft vrouw.” Sowieso is het aantal vrouwen in topfuncties in Frankrijk opvallend hoog, zegt directeur Van Gennip. “Hier in Frankrijk gaat de discussie over hoe je meer dan 30 procent vrouwen in de top kunt krijgen, waar het in Nederland vaak gaat om het krijgen van de eerste vrouwen in een toppositie.”

Het interview

Wat zijn belangrijke en opvallende verschillen in de werkcultuur tussen Frankrijk en Nederland?

Karien van Gennip:
“In Frankrijk neigen de meeste mensen ernaar een meer intellectuele en filosofische houding aan te nemen. Dat betekent dat iets pas afgerond kan worden als ze het idee hebben dat het voor 110 procent klopt. Dan pas kunnen ze doorgaan. Dat is echt anders in Nederland, maar op beide manieren kun je heel goede resultaten behalen.”

“Ook is er een verschil in de hiërarchie in bedrijven. In Nederland word je niet serieus genomen als je geen vragen of opmerkingen bij een plan hebt, het niet als uitdaging ziet om zaken te verbeteren, geen opmerkingen of vragen hebt over het beleid en je baas, geen visie vooraf en tijdens het proces hebt. Maar als de beslissing eenmaal is genomen, staat iedereen erachter. Frankrijk heeft een veel hiërarchischer cultuur. Discussies hebben plaats voor, rond en na de bijeenkomst, niet noodzakelijkerwijs gedurende de vergaderingen. Beide culturen hebben hun positieve kanten en uitdagingen, en zolang je op de hoogte bent van de verschillen, kun je profiteren van het beste van beide werelden.”

Wat is het verschil tussen Frankrijk en Nederland op het gebied van diversiteit? En hoe belangrijk vind je diversiteit?

Karien van Gennip:
“Heel erg belangrijk. Hier in Parijs zie je veel meer senior vrouwen in het bedrijfsleven en in de politiek. Van de top tot het middenmanagement is de genderverscheidenheid veel verder ontwikkeld dan in Nederlandse bedrijven. Er zijn hier, net als in Nederland, veel discussies over diversiteit en veel actieve netwerken. Het verschil is dat het hier gaat over hoe je meer dan 30 procent vrouwen in de top kunt krijgen, terwijl het in Nederland vaak nog gaat om het krijgen van de eerste vrouwen in een toppositie.”

“Inspirerend is de nieuwe president Emmanuel Macron, die 50 procent mannen en 50 procent vrouwen in zijn nieuwe regering heeft, een perfect voorbeeld van hoe het ook kan. Je moet stoppen met klagen dat de right woman for the job niet te vinden is. Je moet anders en beter kijken en dan zie je dat er genoeg vrouwen zijn.”

“De discussie die ik graag zou willen voeren, gaat niet alleen over cijfers, maar over de verschillende soorten leiderschap die we nodig hebben in de komende jaren. Meer inclusive leadership, meer zelfstandige teams, meer een naar buiten gerichte blik, met meer samenwerking en met meer netwerken. En met een duidelijke visie en een helder doel. Vrouwen kunnen hier een sterke rol in spelen, maar we mogen ook de nieuwe generatie, de jongeren, niet vergeten.”

Uit onderzoek blijkt dat gemengde teams niet alleen prettiger werken, maar ook tot betere resultaten komen. Wat is uw visie en ervaring?

Karien van Gennip:
“Ik ben een sterk voorstander van diversiteit: geslacht, culturele achtergrond, leeftijd, professionele ervaringen en verschillende karakters. Waar ik trots op ben, is dat in mijn directie in Frankrijk er van de zeven personen vier vrouw zijn. En van de zeven zijn er vier niet-Frans. In de teams onder het MT is bijna 50 procent vrouw. Dat vind ik belangrijk, niet alleen voor de vrouwen zelf. Maar ook voor het bedrijf.”

“We weten allemaal dat we gemakkelijker onder druk werken met gelijkgestemden, maar we hebben geleerd dat we een veelzijdige aanpak nodig hebben om tot betere oplossingen te komen. Met voldoende diversiteit binnen de teams zijn we beter voorbereid zijn op tegenstand, hebben we meer onze blik op buiten gericht en hebben we een betere langetermijnbeoordeling.”

“Als managers hebben we de neiging om een soort ‘mini-me’ te werven, te promoten en te coachen. Zo’n mini-me is hetzelfde als jij bent, maar jonger, en een meer junior. Ik geef toe dat ik dat onbewuste vooroordeel ook heb. Ik geloof, diep in mijn hart, dat vrouwen harder hebben moeten werken om op dezelfde plaats te komen als mannen, dat ze loyaler zijn, beter in multitasken, meer overzicht hebben en transparanter zijn. Of het waar is of niet, dat weet ik niet, maar dat is mijn vooroordeel. En als ik er één heb, dan hebben mannen dat ook. En zolang zij degenen zijn die werven, promoten en coachen, hebben we die mannen nodig om de vicieuze cirkel te doorbreken. Niet alleen voor de vrouwen zelf, maar juist ook voor de organisaties en de teams die die vrouwen dringend nodig hebben.”

“De beste baas is een vader met tienerdochters. In zijn ogen kunnen zij de wereld veroveren, een neurochirurg worden, een chef met een Michelinster, een CEO. Als die baas ziet dat zijn 30-jarige teamgenoot worstelt – niet alleen met de openingsuren van de kinderopvang, maar ook met cultuur, vooroordelen en voorwaarden – willen ze dat daar verandering in komt. Omdat zij niet willen dat hun dochters over tien, vijftien jaar hetzelfde hoeven mee te maken.”

Zijn er personen geweest – vrouwen of mannen – die een grote invloed op jouw carrière hebben gehad?

Karien van Gennip:
“Zeker. Mijn grootouders hebben een belangrijke rol gespeeld. Ik zie hen echt als voorbeeld. Mijn grootvader, de oudste thuis, verliet school toen hij elf jaar was om op de boerderij te werken. Zijn vader was namelijk ernstig ziek. Zijn toewijding voor zijn familie, zijn ondernemerschap en later zijn moed tijdens de Tweede Wereldoorlog, hebben ons – mijn ouders en mijn twee zussen – allemaal gevormd. En in mijn werkende leven was het de voormalige voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) Arthur Docters van Leeuwen die mij twee wijze lessen leerde toen ik wegging bij McKinsey. Ten eerste: ‘Je bent zoveel effectiever als je erin slaagt tachtig procent van een goede oplossing te implementeren dan dat je tot midden in de nacht blijft streven naar perfectie’. En ten tweede: ‘Leer roeien met de riemen die je hebt.’”

Bent u opgevoed met het idee dat u uw ambitie moest inzetten?

Karien van Gennip:
“Absoluut! Maar meer in de zin om je talenten te gebruiken – wat ze ook zijn – dan om de loopbaanladder te beklimmen. Maar ambitie was duidelijk een onderdeel van de opvoeding van mijn ouders.”

Heeft u tips over het leven en werken in een ander land?

Karien van Gennip:
“When in Rome, do as the Romans do – of go with the flow. Je moet je aanpassen aan lokale gewoontes, de taal leren, de cultuur, het weer en het eten waarderen, en tegelijk je eigen ‘buitenlandse charme’ meebrengen. Wees transparant, stel vragen en onthoud: zij kunnen klagen over hun land, maar jij nooit.”

Interessante gegevens over Frankrijk

Vergelijking EU-landen met betrekking tot vrouwen in boards bij grote bedrijven: Frankrijk is nummer 1 met 42,1 procent vrouwen in boards.

Vrouwen in Frankrijk

Bij de laatste Senaatsverkiezingen in Frankrijk (juni 2017) zitten 224 vrouwen in de Nationale Assemblee (38,8 procent). Na de vorige verkiezingen in 2012 waren het er maar 155.

Andere Topvrouwen in het buitenland:

  1. Renee Jones-Bos, ambassadeur in Moskou
  2. Maryem van den Heuvel, ambassadeur in België
  3. Karien van Gennip, CEO ING Frankrijk

Wil je reageren? Doe mee aan het gesprek op community.topvrouwatwork.nl